![\"\"](\"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/9241bf744330801619a5a38f4cac.jpeg\")
<\/a><\/p>\nJestem starym belfrem, ju\u017c jako dziecko zbiera\u0142am kole\u017canki i uczy\u0142am je \u0142aciny, chemii, biologii, angielskiego, w domu mia\u0142am ca\u0142kiem nie\u017ale wyposa\u017cone laboratorium chemiczne, na pokazy przychodzili r\u00f3wnie\u017c doro\u015bli, prowadzi\u0142am zaj\u0119cia na Politechnice Pozna\u0144skiej, na UAM oraz w kilkunastu innych uczelniach i krajach \u015bwiata. Lubi\u0119 uczy\u0107 i podobno umiem uczy\u0107, za\u015b sprawy nauczania s\u0105 mi bardzo bliskie, bo od nauczania zale\u017cy nasza przysz\u0142o\u015b\u0107, dlatego czuj\u0119 si\u0119 w obowi\u0105zku nieco powym\u0105drza\u0107 w tym temacie. Warto te\u017c wspomnie\u0107, \u017ce niedawno stoczy\u0142am, i oczywi\u015bcie przegra\u0142am, bitw\u0119 o pewien przedmiot, z w\u0142adzami mojego Wydzia\u0142u.<\/p>\n
Uwa\u017cam, \u017ce powinni\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do korzeni i przywr\u00f3ci\u0107 tradycyjne nauczanie, metodami si\u0119gaj\u0105cymi zarania dziej\u00f3w. Od czas\u00f3w, gdy cz\u0142owiek pierwszy raz, \u015bwiadomie, uderzy\u0142 kamieniem o kamie\u0144, nauczanie wygl\u0105da\u0142o nast\u0119puj\u0105co: cz\u0142owiek, kt\u00f3ry co\u015b umia\u0142, siada\u0142 z grupk\u0105 ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 chcieli tego nauczy\u0107, po czym t\u0142umaczy\u0142 im jak to zrobi\u0107, jak to dzia\u0142a (je\u015bli to wiedzia\u0142), opowiada\u0142 im o swoich do\u015bwiadczeniach z dan\u0105 rzecz\u0105 i “sprzedawa\u0142 lifehacki”. Rysowa\u0142, nie mia\u0142 tablic multimedialnych i Power Pointa (dzi\u0119ki bogu, bo by\u015bmy nadal \u0142upali kamienie), rysowa\u0142 najpierw za pomoc\u0105 patyka na piasku, nast\u0119pnie ochr\u0105 i w\u0119glem na \u015bcianie skalnej, p\u00f3\u017aniej rylcem na glinianej tabliczce, a w ko\u0144cu kred\u0105 na tablicy. Uwa\u017cam, z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105, \u017ce najwi\u0119kszym, materialnym, osi\u0105gni\u0119ciem ludzko\u015bci w dziedzinie dydaktyki jest tablica na pisaki. Wr\u00f3\u0107my jednak do naszego nauczyciela sprzed tysi\u0119cy lat, gdy ju\u017c upewni\u0142 si\u0119, zapewne zadaj\u0105c pytania, \u017ce audytorium rozumie zagadnienie, przyst\u0119powa\u0142 do demonstracji – pokazywa\u0142 jak co\u015b zrobi\u0107, po czym kaza\u0142 s\u0142uchaczom robi\u0107 to samo, sprawdza\u0142, czy dobrze, komentowa\u0142, pomaga\u0142. Zale\u017ca\u0142o mu, bo je\u015bli uczy\u0142 kogo\u015b robi\u0107 pi\u0119\u015bciaki albo obrabia\u0107 sk\u00f3ry to zale\u017ca\u0142o mu, by to by\u0142o robione dobrze, bo inaczej ca\u0142e plemi\u0119, wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej, mia\u0142oby przer\u0105bane, ju\u017c nie m\u00f3wi\u0105c o ochrzanie od wodza plemienia, \u017ce jego syn ma ju\u017c 11 lat i nadal nie umie robi\u0107 pi\u0119\u015bciak\u00f3w albo nie wie, jak wygl\u0105da mamut. <\/p>\n
Ta historia zawiera w sobie wszystko, to co by\u0142o w porz\u0105dku z edukacj\u0105, a co obecnie w porz\u0105dku z edukacj\u0105 nie jest i to na ka\u017cdym poziomie, niestety akademickim r\u00f3wnie\u017c. Dokonajmy wi\u0119c pewnej analizy tej historii.<\/p>\n
“cz\u0142owiek, kt\u00f3ry co\u015b umia\u0142”<\/strong> “siada\u0142 z grupk\u0105 ludzi”<\/strong> “kt\u00f3rzy si\u0119 chcieli tego nauczy\u0107”<\/strong> “t\u0142umaczy\u0142 im jak to zrobi\u0107, jak to dzia\u0142a”<\/strong> “rysowa\u0142 najpierw za pomoc\u0105 patyka na piasku”<\/strong>
\nBardzo du\u017cym problemem obecnej edukacji w Polsce jest to, i\u017c nauczaj\u0105 osoby, kt\u00f3re nic nie umiej\u0105, w dziedzinie kt\u00f3rej maj\u0105 naucza\u0107. W szkole ni\u017cszej polega to na tym, i\u017c selekcja do zawodu nauczyciela jest negatywna. Cz\u0119sto nauczycielami zostaj\u0105 osoby, kt\u00f3re nie mia\u0142yby szans ani zawodowo, ani naukowo praktykowa\u0107 danej dziedziny, poza zawodem nauczyciela. Obecna praca nauczyciela, w szkolnictwie pa\u0144stwowym, kt\u00f3re obs\u0142uguje lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w, nie zale\u017cy od efekt\u00f3w kszta\u0142cenia. To patologia, kt\u00f3ra krzywdzi zar\u00f3wno dobrych nauczycieli, jak i uczni\u00f3w. Moje stanowisko co do protestu nauczycieli by\u0142o jasne: uzale\u017cni\u0107 profity od efekt\u00f3w kszta\u0142cenia, z\u0142ych nauczycieli zwolni\u0107, dobrym nauczycielom odda\u0107 pensj\u0119 tych wywalonych. W szkolnictwie wy\u017cszym patologia ta przyjmuje nieco inn\u0105 posta\u0107. Etaty dydaktyczne zosta\u0142y niemal zlikwidowane, a przecie\u017c np. studenta biologii trzeba nauczy\u0107 biochemii, czy fizjologii prawda? To bierzemy naukowca, \u015bwietnego naukowca, kt\u00f3ry jednak nie bardzo umie uczy\u0107 i nie bardzo lubi uczy\u0107, ale pracuje w zak\u0142adzie, kt\u00f3ry ma w nazwie co\u015b tam i kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 co\u015btamem…bakterii. Co ten biedny cz\u0142owiek musi zrobi\u0107? Odkurzy\u0107 stare podr\u0119czniki i wku\u0107 jeszcze raz ca\u0142\u0105 co\u015b tam, bo nikt po x latach, nie pami\u0119ta wszystkich niuans\u00f3w tego. Ju\u017c nie m\u00f3wi\u0105c o stracie czasu, kt\u00f3ry mo\u017cna przeznaczy\u0107 na badania. W takim przypadku robi si\u0119 wszystko by szybko student\u00f3w mie\u0107 z g\u0142owy i nie musie\u0107 si\u0119 nimi zbytnio zajmowa\u0107. Znam naukowc\u00f3w, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 fatalne wyk\u0142ady – mamrocz\u0105, m\u00f3wi\u0105 monotonnie, czytaj\u0105 \u015bciany tekst\u00f3w ze slajd\u00f3w itd., gdy jednak na seminariach m\u00f3wi\u0105 o swoich badaniach i swojej dziedzinie, to s\u0105 osoby kompletnie odmienione – m\u00f3wi\u0105 z werw\u0105, ze swad\u0105, ciekawie, czasem wr\u0119cz porywaj\u0105co, rysuj\u0105, dowcipkuj\u0105. Rodzi si\u0119 pytanie: dlaczego nie maj\u0105 przedmiot\u00f3w, o tym, co umiej\u0105 i o czym lubi\u0105 m\u00f3wi\u0107? Po pierwsze – brak etat\u00f3w dydaktycznych, po drugie – absurdalne pensa naukowc\u00f3w a po trzecie…<\/p>\n
\nZ mojego do\u015bwiadczenia wiem, \u017ce efektywno\u015b\u0107 dydaktyki spada niemal wyk\u0142adniczo, wraz ze wzrostem liczby uczestnik\u00f3w ponad n=10. Prowadzi\u0142am zaj\u0119cia w grupach maj\u0105cych 6 os\u00f3b i maj\u0105cych 15 os\u00f3b, r\u00f3\u017cnica jest pora\u017caj\u0105ca. W wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w, prowadzenie zaj\u0119\u0107 w grupie wi\u0119kszej ni\u017c 15 os\u00f3b mija si\u0119 z celem, lepiej usi\u0105\u015b\u0107 i obejrze\u0107 sobie jaki\u015b film. W pa\u0144stwowych szko\u0142ach ni\u017cszych klasy licz\u0105ce po 15 os\u00f3b to rzadko\u015b\u0107. Je\u015bli nauczyciel, jakikolwiek, ma >60 uczni\u00f3w lub student\u00f3w, to nie jest w stanie ich pozna\u0107 na tyle, by wiedzie\u0107, jakie problemy ma X czy Y, a wi\u0119c jakie podej\u015bcie wobec nich trzeba zastosowa\u0107. Studenci\/uczniowie przestaj\u0105 by\u0107 lud\u017ami, staj\u0105 si\u0119 mi\u0119sem, szar\u0105 mas\u0105. Mam kole\u017cank\u0119, nazwijmy j\u0105 Kasia, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 pewnym zagadnieniem, prowadzi\u0142a ze mn\u0105 przedmiot, o kt\u00f3rym, jak sama przyzna\u0142a, ma nik\u0142e poj\u0119cie, \u017ceby wyrobi\u0107 pensum. Pytam j\u0105: Kasiu, dlaczego nie zg\u0142osisz w\u0142asnego przedmiotu, z dziedziny, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 interesujesz i o kt\u00f3rej masz poj\u0119cie? Odpowiedzia\u0142a mi, \u017ce kiedy\u015b zg\u0142osi\u0142a, ale zapisywa\u0142o si\u0119 6-8 os\u00f3b i przedmiot nie by\u0142 uruchamiany. Te 6-8 os\u00f3b to by\u0142a mniej wi\u0119cej liczba dyplomant\u00f3w i praktykant\u00f3w w jej zak\u0142adzie. By przedmiot zosta\u0142 uruchomiony, ma by\u0107 12 os\u00f3b i koniec, niezale\u017cnie czy to jest przedmiot o populacjach Scyt\u00f3w, czy o nowotworach. Jest to cz\u0119sto omijane; studenci, je\u015bli s\u0105 zgrani, prosz\u0105 koleg\u00f3w, by si\u0119 zapisywali na przedmiot, jako martwe dusze, po czym po zatwierdzeniu przedmiotu i jego uruchomieniu si\u0119 wypisuj\u0105. Studenci s\u0105 m\u0105drzejsi i cwa\u0144si ni\u017c si\u0119 nam wydaje. Bardzo podoba mi si\u0119 system na WMI UAM, gdzie istniej\u0105 grupy wyk\u0142adowe, po to by pracownicy mieli wi\u0119cej godzin dydaktycznych i by studenci uczyli si\u0119 w nieco mniejszych grupach. WCh czy WMI to wydzia\u0142y UAM, kt\u00f3re s\u0105 \u017cywym dowodem na to, \u017ce je\u015bli si\u0119 chce, to mo\u017cna. Uniwersalnym m\u0142otkiem rozbijaj\u0105cym \u015bcian\u0119 moich argument\u00f3w, jest to, \u017ce “PKA by\u0142a i byli zachwyceni”, prawda jednak jest taka, \u017ce masa ci\u0105gnie w d\u00f3\u0142, z fizyk\u0105 trudno wygra\u0107. <\/p>\n
\nMoje do\u015bwiadczenie wskazuje jednoznacznie: je\u015bli kto\u015b chce si\u0119 nauczy\u0107, to si\u0119 nauczy wszystkiego, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry nie chce si\u0119 nauczy\u0107, to nie nauczy si\u0119 niczego. Simple as that. Nie da si\u0119 zmusi\u0107 ludzi do nauki. Zmuszaj\u0105c do nauki osoby, kt\u00f3re nie chc\u0105 si\u0119 uczy\u0107 i wciskaj\u0105c je w grup\u0119 ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 uczy\u0107, krzywdzimy obie grupy i nie osi\u0105gami niczego opr\u00f3cz frustracji i straty czasu oraz pieni\u0119dzy. Mo\u017cna zmusi\u0107 ma\u0142e dzieci do nauki pisania, czytania i liczenia, ale p\u00f3\u017aniej te dzieci dorastaj\u0105 i op\u00f3r materia\u0142u ro\u015bnie. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce poza pierwszymi czterema czy pi\u0119cioma klasami podstaw\u00f3wki, obowi\u0105zek szkolny powinien zosta\u0107 zlikwidowany. W starszych klasach, poza elementarnym j\u0119zykiem polskim i matematyk\u0105, wszystkie przedmioty powinny by\u0107 do wyboru. I w ko\u0144cu, powinno si\u0119 zlikwidowa\u0107 idiotyczny podzia\u0142 na biologi\u0119, chemi\u0119, fizyk\u0119 itd., to ju\u017c nawet nie jest nauka pruska, to diabelnie wsp\u00f3\u0142czesna patologia. Mam w swoim ksi\u0119gozbiorze podr\u0119czniki, z prze\u0142omu wiek\u00f3w, przeznaczone dla uczni\u00f3w do szk\u00f3\u0142 elementarnych takie jak: zoologia, botanika, literatura, arytmetyka, algebra, chemia, dynamika, elektromagnetyzm itd. itd. Biochemia ma zupe\u0142nie inny operatyw, aparat poj\u0119ciowy i podej\u015bcie do zagadnie\u0144 ni\u017c zoologia. To s\u0105 dwie kompletnie r\u00f3\u017cne dziedziny i bardzo rzadko si\u0119 zdarza, by zawo\u0142any przysz\u0142y zoolog lubi\u0142 biochemi\u0119 i by zawo\u0142any przysz\u0142y biochemik lubi\u0142 zoologi\u0119, w\u0142\u00f3\u017ccie ich do jednej klasy i uczcie “biologii”, gratuluj\u0119, spowodowali\u015bcie, i\u017c oboje, przynajmniej przez cz\u0119\u015b\u0107 czasu, b\u0119d\u0105 znudzeni i sfrustrowani. Uczniowie powinni si\u0119 zapisywa\u0107, na co chc\u0105 i tworzy\u0107 sw\u00f3j w\u0142asny program. Obecne przedmioty, w tym na studiach wy\u017cszych, to cz\u0119sto pomieszanie z popl\u0105taniem. Jest xdziesi\u0105t zagadnie\u0144 i wszystkie po \u0142ebkach. Kolejna sprawa, kt\u00f3ra bije zar\u00f3wno w tych najzdolniejszych i najbardziej zainteresowanych, jak i tych przeci\u0119tnych i tych kiepskich, jest fakt, \u017ce w dzisiejszym politpoprawnym spo\u0142ecze\u0144stwie nie wypada klasyfikowa\u0107 uczni\u00f3w czy student\u00f3w, wed\u0142ug ich umiej\u0119tno\u015bci czy inteligencji. Jedyna dziedzina, w kt\u00f3rej jest to akceptowane, to j\u0119zyki obce. Nie potrafi\u0119 obj\u0105\u0107 rozumem, dlaczego nie mo\u017cemy mie\u0107 klas dla pocz\u0105tkuj\u0105cych, \u015bredniozaawansowanych i zaawansowanych. Wszyscy by na tym skorzystali i uczniowie (studenci) i nauczyciele. Kiedy\u015b na studiach by\u0142o co\u015b takiego jak kursy ma\u0142e i du\u017ce, to by\u0142 \u015bwietny pomys\u0142 i powinien on zosta\u0107 przywr\u00f3cony i wprowadzony na ka\u017cdym etapie nauczania. Tak jak m\u00f3wi\u0142 Muhammad Ali “blue birds fly with blue birds […] pidgeons wants to be with pidgeons […] the eagles wants to hang out with eagles”. Jeste\u015bmy inni, mamy inne potrzeby i zainteresowania. Obecnie \u017cyjemy w takim spo\u0142ecznym og\u0142upieniu, \u017ce studia wy\u017csze sta\u0142y si\u0119 obowi\u0105zkowe, narzucane przez presj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 wytworzon\u0105 przez polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 sobie podbija\u0107 wska\u017aniki. <\/p>\n
\nObecnie, dogorywaj\u0105c\u0105 spu\u015bcizn\u0105 tego podej\u015bcia jest system, kt\u00f3ry ocala\u0142 jedynie na studiach wy\u017cszych, technikach i na niezale\u017cnie organizowanych kursach, tj. system wyk\u0142ady-\u0107wiczenia, teoria-praktyka. Tutaj pozwol\u0119 sobie na pewn\u0105 dygresj\u0119, Drogi Czytelniku, je\u015bli wybierasz si\u0119 do szko\u0142y \u015bredniej, wybierz technikum (albo szko\u0142\u0119 prywatn\u0105), to najlepsza obecnie szko\u0142a ni\u017csza, b\u0119dziesz mia\u0142 zaj\u0119cia praktyczne, bo taki obowi\u0105zek nak\u0142ada ustawa, upieczesz dwie pieczenie przy jednym ogniu – b\u0119dziesz mia\u0142 matur\u0119 i zaw\u00f3d, nie daj si\u0119 nabra\u0107 na g\u0142upie gadanie o presti\u017cu. Moi znajomi maj\u0105 ju\u017c doros\u0142e dzieci, zawsze reklamowa\u0142am technika, sama jestem technikiem, wiele z tych os\u00f3b ju\u017c pozdawa\u0142o matury i \u017ca\u0142uj\u0105 oni, \u017ce nie wybrali technikum. Wracaj\u0105c do tematu, w technikach jako tako to dzia\u0142a, na w szko\u0142ach wy\u017cszych bywa z tym r\u00f3\u017cnie. Moje wieloletnie apele do prowadz\u0105cych by organizowali swoje zaj\u0119cia tak, by teoria poprzedza\u0142a praktyk\u0119 i by studenci przychodzi na \u0107wiczenia po “przerobieniu” danego zagadnienia na wyk\u0142adzie, pozostaj\u0105 bez echa, co powoduje, \u017ce faktycznie wyk\u0142ady przestaj\u0105 mie\u0107 sens. Wyk\u0142ad to obecnie jedna z najbardziej krytykowanych form zaj\u0119\u0107, z wielu powod\u00f3w. Jednak\u017ce odpowiednio zorganizowane i przeprowadzone wyk\u0142ady s\u0105 bezcenne. Do dzi\u015b pami\u0119tam \u015bwietne wyk\u0142ady takich os\u00f3b jak prof. Ga\u0142\u0119zowski, prof. Kaczmarek, prof. Szweykowska-Kuli\u0144ska (nie wymieni\u0142am wszystkich) i diabelnie nudne i monotonne wyk\u0142ady os\u00f3b, kt\u00f3rych z nazwiska nie wymieni\u0119. Rewolucj\u0105 by by\u0142o po prostu “t\u0142umaczenie” – wyja\u015bnianie jak co\u015b si\u0119 robi lub jak dzia\u0142a, a nie referowanie, o nieko\u0144cz\u0105cych si\u0119 listach i suchych definicjach, co rozwin\u0119 ni\u017cej. <\/p>\n
\nPower Point to rak tocz\u0105cy szkolnictwo na ka\u017cdym poziomie. Dla dydaktyki Power Point jest jak n\u00f3\u017c dla og\u00f3lnego u\u017cytku – z zasady u\u017cyteczne narz\u0119dzie, ale mo\u017ce by\u0107 wykorzystane do czynienia wielkiego. I tak te\u017c jest – obecnie PowerPoint s\u0142u\u017cy g\u0142\u00f3wnie do mordowania uwagi s\u0142uchaczy i ukrywania tego, \u017ce prowadz\u0105cy nie wie, o czym m\u00f3wi lub ma w nosie, czy kto\u015b co\u015b z tych zaj\u0119\u0107 wyniesie, czy nie. Je\u015bli masz tekst na slajdzie, a m\u00f3wisz co\u015b zupe\u0142nie innego – s\u0142uchacze og\u0142upiej\u0105 – bo trudno si\u0119 skupi\u0107 na s\u0142uchaniu i czytaniu jednocze\u015bnie, je\u015bli masz tekst na slajdzie i go czytasz – po 10 minutach spiritus s\u0142uchaczy, ubi vult – ich uwaga odleci i zanim si\u0119 po\u0142api\u0105, b\u0119dziesz 5 slajd\u00f3w dalej. Je\u015bli masz same obrazki i tylko m\u00f3wisz: patrzcie, to jest czerwone jab\u0142uszko *klik* a to jest niebieski ob\u0142oczek *klik* a to zielone…efekt b\u0119dzie mniej wi\u0119cej taki jak w poprzednim przypadku, bo ile\u017c mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 obrazki bez \u017c\u0105dnego zajmuj\u0105cego inputu? Ka\u017cde zaj\u0119cia, w tym wyk\u0142ady, wymagaj\u0105 interakcji ze s\u0142uchaczami. Najlepszy, wed\u0142ug mojego do\u015bwiadczenia, jest rysowanie, gdy\u017c rysowanie pozwala obejmowa\u0107 rzecz rysowan\u0105 stopniowo – rysunek nie jest po prostu wy\u015bwietlany, jest in statu nascendi, s\u0142uchacze \u015bledz\u0105, co b\u0119dzie dalej, by podnie\u015b\u0107 ich uwag\u0119 mo\u017cna ich, na chwil\u0119, wpu\u015bci\u0107 w maliny symuluj\u0105c np. znany, cz\u0119sto pope\u0142niany b\u0142\u0105d, i pochwali\u0107 tych, kt\u00f3rzy si\u0119 zorientuj\u0105 lub samemu to “odkry\u0107” dokonuj\u0105c nag\u0142ego zwrotu akcji, mo\u017cna kaza\u0107 im m\u00f3wi\u0107, co masz narysowa\u0107 albo napisa\u0107, by sprawdzi\u0107, czy uwa\u017caj\u0105 i rozumiej\u0105. To nie jest tak, \u017ce Filutowska jest bezczelna i tak sobie umai\u0142a, tak s\u0105 prowadzone wyk\u0142ady na najlepszych uczelniach na \u015bwiecie, Youtube p\u0119ka w szwach od transmisji online<\/a>. Ogl\u0105daj\u0105c je, prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, jak cz\u0119sto stosowana jest metoda sokratejska, kt\u00f3ra jest bardzo skuteczna i kt\u00f3r\u0105, z wielkim powodzeniem, stosuj\u0119 od lat. Sokrates wiedzia\u0142, \u017ce interaktywne nauczanie to najlepsze nauczanie, chodzi\u0142 wi\u0119c po mie\u015bcie i zadawa\u0142 ludziom pytania, tak by pod jego kierunkiem sami mogli do\u015b\u0107 do prawdy. Ewolucja nas tak ukszta\u0142towa\u0142a, \u017ce samodzielnie odkryta prawda to najtrwalsza i najcenniejsza prawda. Wracaj\u0105c do Power Pointa – czywi\u015bcie, je\u015bli trzeba pokaza\u0107 zdj\u0119cie jakiego\u015b preparatu, czy zjawiska – jest on niezast\u0105piony, ale niestety – prawda jest taka – \u017ce w dzisiejszych szko\u0142ach jest on sromotnie nadu\u017cywany. Ju\u017c nie wspominaj\u0105c, \u017ce przygotowywanie tych prezentacji jest \u017cmudne i czasoch\u0142onne, wielu nauczycieli akademickich, kt\u00f3rych znam, narzeka na to, kiedy jednak sugeruj\u0119, by porzuci\u0142y Power Pointa i wzi\u0119\u0142y do r\u0119ki kr\u0119d\u0119 lub pisak w\u015bciekaj\u0105 si\u0119 na mnie, albo m\u00f3wi\u0105, \u017ce to wyk\u0142ad akademicki i “obowi\u0105zuj\u0105 standardy”. Te “standardy” niestety cz\u0119sto powoduj\u0105, \u017ce studenci nudz\u0105 si\u0119 jak mopsy i nic nie wynosz\u0105 z wyk\u0142ad\u00f3w. Rysowanie i og\u00f3lna interakcja ma jeszcze jedn\u0105 zalet\u0119 – ze wzgl\u0119du na to, \u017ce zabiera wi\u0119cej czasu ni\u017c tylko pokazanie slajdu, wymusza ona pewn\u0105 dyscyplin\u0119 w selekcjonowaniu materia\u0142u. Bez Power Pointa trudno jest zrobi\u0107 “wszy\u015bciutko po \u0142ebkach” i o wiele \u0142atwiej jest dostosowa\u0107 poziom abstrakcji do grupy. “Wszy\u015bciutko po \u0142ebkach” to zmora wyk\u0142ad\u00f3w akademickich, podstaw\u0105 mechaniki tego zjawiska jest znacznie obci\u0119cie godzin dydaktycznych. Wyk\u0142adowca czuje, \u017ce musi zrealizowa\u0107 X zagadnie\u0144, ale wie, \u017ce ma ma\u0142o czasu. Dobry wyk\u0142adowca stwierdzi, \u017ce w takim razie cz\u0119\u015b\u0107 zagadnie\u0144 jedynie zasygnalizuje i powie studentom, \u017ce warto to doczyta\u0107, kiepski wyk\u0142adowca zrobi przegl\u0105d podr\u0119cznika. Dobry wyk\u0142adowca, w takim przypadku, nauczy student\u00f3w, tego, czego si\u0119 da nauczy\u0107 w jednostce czasu, jak\u0105 ma do dyspozycji, kiepski wyk\u0142adowca nauczy ich domalowywania wagonik\u00f3w na \u0142awkach albo gry w pa\u0144stwa-miasta. Pytanie tylko, czy podatnicy chc\u0105 za to p\u0142aci\u0107? Warto te\u017c wspomnie\u0107, i\u017c studenci wyczuj\u0105 to, \u017ce nie wiesz o czym m\u00f3wisz, jak rekiny krew, po czym do\u015b\u0107 bezlito\u015bnie ci\u0119 oceni\u0105. Bardzo du\u017co rozmawiam ze studentami, zar\u00f3wno tymi, kt\u00f3rzy odbywaj\u0105 praktyki w zak\u0142adzie, w kt\u00f3rym pracuj\u0119, tymi, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w moich grantach albo tymi, kt\u00f3rzy przychodz\u0105 do mnie na korepetycje albo “tajne komplety”, kiedy\u015b te\u017c prowadzi\u0142am Niezale\u017cne Studenckie Biuro Prawne. Gdy mam czas, chodz\u0119 na wyk\u0142ady prowadz\u0105cych, na kt\u00f3rych studenci narzekaj\u0105. Bywa tak, i\u017c mimo i\u017c znam te zagadnienia i one mnie fascynuj\u0105, to siedz\u0119 i nachodzi mnie ochota, by krzycze\u0107 albo wbi\u0107 sobie d\u0142ugopis w r\u0119k\u0119. Z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 podkre\u015blam, \u017ce to nie zawsze jest z\u0142a wola wyk\u0142adowc\u00f3w, oni cz\u0119sto czuj\u0105, \u017ce tego si\u0119 od nich wymaga i \u017ce tak jest profesjonalnie, a nie ma nikogo, dostatecznie utytu\u0142owanego, by skutecznie wyprowadzi\u0142 ich z b\u0142\u0119du. <\/p>\n