{"id":598,"date":"2013-10-29T14:13:01","date_gmt":"2013-10-29T12:13:01","guid":{"rendered":"http:\/\/platyna.org\/blog\/?p=598"},"modified":"2014-01-12T19:23:38","modified_gmt":"2014-01-12T17:23:38","slug":"mkidn-i-pik-zmowa-cenowa-sposobem-na-zwiekszenie-czytelnictwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/platyna.info\/blog\/2013\/10\/29\/mkidn-i-pik-zmowa-cenowa-sposobem-na-zwiekszenie-czytelnictwa\/","title":{"rendered":"MKiDN i PIK: zmowa cenowa sposobem na zwi\u0119kszenie czytelnictwa."},"content":{"rendered":"

\"El<\/a><\/p>\n

Polska Izba Ksi\u0105\u017cki zaproponowa\u0142a ustaw\u0119, kt\u00f3ra ma na celu:<\/p>\n

\nCelem ustawy jest zwi\u0119kszenie poziomu czytelnictwa poprzez zapewnienie powszechnego dost\u0119pu do ksi\u0105\u017cki na terenie ca\u0142ego kraju i urozmaicenie oferty wydawniczej.\n<\/p><\/blockquote>\n

Cel zaiste szczytny, jednak\u017ce sp\u00f3jrzmy jak ma by\u0107 realizowany:<\/p>\n

\nPodstawowym za\u0142o\u017ceniem ustawy jest ustalana przez wydawc\u0119 sta\u0142a cena na nowo\u015bci wydawnicze, kt\u00f3ra przez okre\u015blony czas obowi\u0105zuje wszystkich sprzedawc\u00f3w ko\u0144cowych. Po up\u0142ywie okresu ochronnego zar\u00f3wno wydawcy, jak i sprzedawcy ko\u0144cowi mog\u0105 stosowa\u0107 rabaty.\n<\/p><\/blockquote>\n

Po prostu trudno mi uwierzy\u0107 w\u0142asnym oczom. Usankcjonowana prawnie (rzekomo MKiDN popar\u0142o t\u0119 ustaw\u0119) zmowa cenowa ma zwi\u0119kszy\u0107 poziom czytelnictwa? ksi\u0105\u017cki w Polsce ju\u017c s\u0105 bardzo drogie, nawet te popularne krymina\u0142y i romansid\u0142a, kt\u00f3re s\u0105 najch\u0119tniej czytane.<\/p>\n

Dalej mamy klasyczne por\u00f3wnanie:<\/p>\n

\nPolska jest w ogonie Europy tak\u017ce pod wzgl\u0119dem wydatk\u00f3w na ksi\u0105\u017cki. W 2012 r. \u015brednio wydali\u015bmy na nie 60 z\u0142[3]. Dla por\u00f3wnania Niemcy rocznie wydaj\u0105 na ksi\u0105\u017cki ok. 200 z\u0142.\n<\/p><\/blockquote>\n

Nie jest niestety podane czy to jest warto\u015b\u0107 absolutna po przeliczeniu z euro na z\u0142ote czy te\u017c warto\u015b\u0107 relatywna do \u015bredniej albo najni\u017cszej pensji. Mog\u0119 si\u0119 jedynie domy\u015bla\u0107. Zak\u0142adaj\u0105c pierwsz\u0105 opcj\u0119 Polak wydaje na ksi\u0105\u017cki rocznie ok. 15 euro a Niemiec 50. Jednak\u017ce taka informacja niewiele nam daje z powodu r\u00f3\u017cnicy p\u0142ac i si\u0142y nabywczej. <\/p>\n

Je\u015bli za\u015b we\u017amiemy warto\u015bci relatywne do \u015bredniej p\u0142acy (\u017ar\u00f3d\u0142o<\/a>) to mamy: 60 z\u0142\/2669 z\u0142 (\u015brednia p\u0142aca netto w Polsce) oraz 200 z\u0142\/9082 z\u0142 (\u015brednia p\u0142aca netto w Niemczech) co daje odpowiednio 2,25% oraz 2,2% p\u0142acy. Widzimy i\u017c Polacy i Niemcy wydaj\u0105 na ksi\u0105\u017cki tak\u0105 sam\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swojej wyp\u0142aty. <\/p>\n

Co Niemiec i Polak mog\u0105 za to kupi\u0107? We\u017amy np. Biochemi\u0119 Stryera: cena w Polsce: 170 z\u0142, cena w Niemczech 300 z\u0142. Co daje odpowiednio 6,4% i 3,3% wyp\u0142aty. Je\u015bli dla odmiany we\u017amiemy inn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 np. pierwsz\u0105 cze\u015b\u0107 popularnego Harry’ego Pottera, kt\u00f3ra kosztuje w Polsce 36,50 z\u0142 a w Niemczech 51,6 z\u0142 to otrzymamy nast\u0119puj\u0105ce cz\u0119\u015bci procentowe przeci\u0119tnej p\u0142acy: 1,37% i 0,57%. Niemiec wydaj\u0105c 200 PLN kupi sobie 0,67 egzemplarzy Biochemii Stryera i 3,88 Harry’ego Pottera, Polak za\u015b odpowiednio 0,35 Biochemii Stryera i 1,64 Harry’ego Pottera. Ceny u\u017cyte do tych oblicze\u0144 pochodz\u0105 z popularnych ksi\u0119garni: Amazon, Empik, Medbook. <\/p>\n

R\u00f3\u017cnica w sile nabywczej jest kolosalna. Mimo i\u017c Polak przeznacza podobny procent swojej p\u0142acy na ksi\u0105\u017cki to mo\u017ce za to kupi\u0107 dwa razy mniej. Co za tym idzie mo\u017ce dwa razy mniej przeczyta\u0107. Do oblicze\u0144 wzi\u0119li\u015bmy \u015bredni\u0105 pensj\u0119 podczas gdy 2\/3 Polak\u00f3w zarabia mniej (\u017ar\u00f3d\u0142o<\/a>).<\/p>\n

Jest to zapewne pow\u00f3d dlaczego Polacy kupuj\u0105 tak ma\u0142o ksi\u0105\u017cek. Zgodnie ze zdrowym rozs\u0105dkiem i obserwacjami mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 i\u017c po podwy\u017cce cen b\u0119d\u0105 ich kupowa\u0107 jeszcze mniej.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie PIK w swoim o\u015bwiadczeniu nie pisze wprost o podwy\u017cce cen, jednak\u017ce ten fragment nie pozostawia w\u0105tpliwo\u015bci co do rzeczywistego celu proponowanej ustawy:<\/p>\n

\nSta\u0142a cena na nowo\u015bci wydawnicze, kt\u00f3ra obowi\u0105zuje przez okre\u015blony czas, ma r\u00f3wnie\u017c wyr\u00f3wna\u0107 szanse konkurowania na rynku. Ustawa przyczyni si\u0119 do zwi\u0119kszenia liczby ksi\u0119garni, kt\u00f3re obecnie przegrywaj\u0105 wojn\u0119 cenow\u0105 z du\u017cymi podmiotami
\n[…]
\nKonkurencja odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie na innych ni\u017c cena polach.\n<\/p><\/blockquote>\n

Dalej mo\u017cemy przeczyta\u0107 co nast\u0119puje:<\/p>\n

\nUstawa pozwala wydawcy stworzy\u0107 mechanizmy wewn\u0119trznych dotacji, dzi\u0119ki kt\u00f3rym b\u0119dzie on m\u00f3g\u0142 finansowa\u0107 tytu\u0142y niekomercyjne zyskami osi\u0105gni\u0119tymi ze sprzeda\u017cy bestseller\u00f3w.\n<\/p><\/blockquote>\n

Nie jestem ekspertem w ekonomii, wi\u0119c je\u015bli kto\u015b takowym jest i nie zgodzi si\u0119 ze mn\u0105 to prosz\u0119 aby mnie poprawi\u0142, ale wydaje mi si\u0119 \u017ce podwy\u017cszanie cen, kt\u00f3re i tak s\u0105 ju\u017c wysokie, przy tak niewielkiej sile nabywczej potencjalnych klient\u00f3w spowoduje raczej spadek zysk\u00f3w. <\/p>\n

Co do argument\u00f3w niemerytorycznych typu “inni te\u017c to maj\u0105” czy wiarygodno\u015bci szacunk\u00f3w Biblioteki Analiz nie b\u0119d\u0119 rozwija\u0107 tych w\u0105tk\u00f3w gdy\u017c zosta\u0142y one opisane przez Marcina Maja z DI (\u017ar\u00f3d\u0142o<\/a>).<\/p>\n

Reasumuj\u0105c: g\u0142upcami s\u0105 Ci, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 \u017ce podnoszenie cen spowoduje wzrost wp\u0142yw\u00f3w, zw\u0142aszcza i\u017c mo\u017cna przypuszcza\u0107 i\u017c punkt nasycenia na krzywej Laffera<\/a> zosta\u0142 ju\u017c dawno osi\u0105gni\u0119ty. W takim przypadku rozs\u0105dnym wydaje si\u0119 obni\u017canie a nie podwy\u017cszanie cen ksi\u0105\u017cek.<\/p>\n

Wnioski te s\u0105 tak oczywiste, \u017ce trudno oprze\u0107 my\u015bli i\u017c nasz rz\u0105d \u015bwiadomie chce og\u0142upi\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo za pomoc\u0105 tzw. reform. Ksi\u0105\u017cki po 1990 roku stawa\u0142y si\u0119 coraz dro\u017csze. Nast\u0119pnie by\u0142a reforma edukacji, wraz z ni\u0105 zacz\u0119\u0142o si\u0119 wprowadzanie horrendalnie drogich i niskiej jako\u015bci podr\u0119cznik\u00f3w, na dodatek zmienianych co roku. Nast\u0119pnie podniesiono VAT na ksi\u0105\u017cki, zwalaj\u0105c win\u0119 na UE (kt\u00f3ra zak\u0142ada\u0142a najni\u017csz\u0105 stawk\u0119 VAT na ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3ra mog\u0142aby wynosi\u0107 1% ale u nas wynosi 5% bodaj\u017ce). Istniej\u0105 du\u017ce szanse i\u017c prawnie usankcjonowana zmowa cenowa wejdzie w \u017cycie. <\/p>\n

Nie jest w intencji rz\u0105du, z\u0142o\u017conego z ludzi niedouczonych i chciwych, aby obywatele byli wykszta\u0142ceni i my\u015bleli samodzielnie. Rz\u0105d nasz (praktycznie ka\u017cdy jaki mieli\u015bmy dotychczas) wykazuje daleko id\u0105cy serwilizm wobec r\u00f3\u017cnych grup wp\u0142yw\u00f3w tak wi\u0119c nie mo\u017cna uwa\u017ca\u0107 jego dzia\u0142a\u0144 za obiektywne i maj\u0105ce na celu nasze dobro. Serwilizm ten nie ma nic wsp\u00f3lnego ze zdrowymi i po\u017cytecznymi dla kraju stosunkami mi\u0119dzy rz\u0105dem i lobbystami z r\u00f3\u017cnych dziedzin. <\/p>\n

Ksi\u0105\u017cki, nawet najni\u017cszych lot\u00f3w, pobudzaj\u0105 wyobra\u017ani\u0119, wzbogacaj\u0105 s\u0142ownictwo, stymuluj\u0105 my\u015blenie. Obserwujemy coraz ni\u017csz\u0105 ogl\u0105dalno\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych program\u00f3w telewizyjnych. Telewizja jest g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem propagandy – czy to rz\u0105dowej czy marketingowej. Trudno uwierzy\u0107 i\u017c bezpo\u015brednio zainteresowane osoby tego faktu nie dostrzegaj\u0105. <\/p>\n

Mo\u017cna przypuszcza\u0107 i\u017c do spo\u0142ecze\u0144stwa zaczyna powoli dociera\u0107 jak bardzo istotne jest s\u0142owo pisane, czy to w postaci ksi\u0105\u017cki czy te\u017c artyku\u0142u, w \u017cyciu cz\u0142owieka, kt\u00f3ry chce by\u0107 kim\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko hodowlanym zwierz\u0105tkiem na us\u0142ugach systemu “kupuj rzeczy niepotrzebne, nie my\u015bl, pracuj na nas”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polska Izba Ksi\u0105\u017cki zaproponowa\u0142a ustaw\u0119, kt\u00f3ra ma na celu: Celem ustawy jest zwi\u0119kszenie poziomu czytelnictwa poprzez zapewnienie powszechnego dost\u0119pu do ksi\u0105\u017cki na terenie ca\u0142ego kraju i urozmaicenie oferty wydawniczej. Cel zaiste szczytny, jednak\u017ce sp\u00f3jrzmy jak ma by\u0107 realizowany: Podstawowym za\u0142o\u017ceniem ustawy jest ustalana przez wydawc\u0119 sta\u0142a cena na nowo\u015bci wydawnicze, kt\u00f3ra przez okre\u015blony czas obowi\u0105zuje […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[396,244,398,117,397],"class_list":["post-598","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-misc","tag-czytelnictwo","tag-ksiazki","tag-ministerstwo","tag-nauka","tag-polska-izba-ksiazki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=598"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":726,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/598\/revisions\/726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}