{"id":440,"date":"2013-06-26T14:26:56","date_gmt":"2013-06-26T13:26:56","guid":{"rendered":"http:\/\/platyna.org\/blog\/?p=440"},"modified":"2013-06-26T16:38:55","modified_gmt":"2013-06-26T15:38:55","slug":"nauka-to-potegi-klucz-komentarz-do-wywiadu-ze-stefanem-chwinem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/platyna.info\/blog\/2013\/06\/26\/nauka-to-potegi-klucz-komentarz-do-wywiadu-ze-stefanem-chwinem\/","title":{"rendered":"Nauka to pot\u0119gi klucz – komentarz do wywiadu ze Stefanem Chwinem."},"content":{"rendered":"

Gazeta Wyborcza jest nieko\u0144cz\u0105cym si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji. Wygl\u0105da to mniej wi\u0119cej tak: Podnosi si\u0119 wa\u017cny temat, a p\u00f3\u017aniej zaprasza si\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego traktuje si\u0119 jak eksperta w danej dziedzinie, i kt\u00f3ry m\u00f3wi tak aby by\u0142o kontrowersyjnie mimo i\u017c by\u0107 nie musi.<\/p>\n

Przeczyta\u0142am ostatnio wywia\u0107 ze Stefanem Chwinem tutaj:
\nhttp:\/\/trojmiasto.gazeta.pl\/trojmiasto\/1,35636,14143870,Stefan_Chwin__Jak_nie_masz_sukcesu__jestes_nikim_.html<\/a><\/p>\n

Je\u015bli kto\u015b nie wie kto zacz to \u015bpiesz\u0119 z wyja\u015bnieniem:
\nUrodzony w wy\u017cu demograficznym tu\u017c po wojnie, powie\u015bciopisarz, krytyk literacki, eseista, historyk literatury, grafik. Najpierw ucz\u0119szcza\u0142 do liceum pa\u0144stwowego, nast\u0119pnie na studia. Na studiach pisa\u0142 do gazetki uniwersyteckiej. W wieku 32 lat opublikowa\u0142 “szkice literackie”, p\u00f3\u017aniej pisa\u0142 dla r\u00f3\u017cnych mniej znanych pism i wydawnictw propaguj\u0105c “dialog ludzi”. Maj\u0105c lat 46 opublikowa\u0142 powie\u015b\u0107 o Gda\u0144sku.<\/p>\n

\"Stefan
\nPan Stefan z \u017con\u0105 Krystyn\u0105, wygl\u0105daj\u0105 na szcz\u0119\u015bliwych.<\/p>\n

Z tego co mo\u017cna o nim przeczyta\u0107 w Internecie wi\u00f3d\u0142 zwyczajne, lekkie \u017cycie lokalnego artysty. Rodzicie op\u0142acili mu studia a p\u00f3\u017aniej, mieszkaj\u0105c tu\u017c przy nich, m\u00f3g\u0142 si\u0119 bawi\u0107 w pisanie szkic\u00f3w literackich. <\/p>\n

Dlaczego o tym pisz\u0119? Bo, w wy\u017cej wymienionym wywiadzie (i nie tylko tym – takich s\u0105\u017cnistych wywiad\u00f3w “o \u017cyciu i sztuce” znalaz\u0142am wiele), wypowiada si\u0119 on jak cz\u0142owiek g\u0142\u0119boko do\u015bwiadczony przez los, mentor \u017cycia, w stafowskim klimacie…<\/p>\n

\n“Znam gorycz i zawody, wiem, co b\u00f3l i troska, z\u0142uda mi\u0142o\u015bci, zw\u0105tpie\u0144 mrok, t\u0119sknot rozbicia…”\n<\/p><\/blockquote>\n

Ot\u00f3\u017c Pan Chwin zdecydowa\u0142 si\u0119 wypowiedzie\u0107 w temacie szkolnictwa:<\/p>\n

\n“Polska szko\u0142a bezkrytycznie ulega tyranii optymizmu, karmi uczni\u00f3w z\u0142udzeniami”
\n[…] Chodzi o to, \u017ce wsz\u0119dzie oszukujemy nasze dzieci.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Dalej p. Chwin rozwija temat:<\/p>\n

\n“Kiedy kt\u00f3rego\u015b dnia zaproszono mnie do prywatnego, ekskluzywnego liceum w Lublinie. Wszystko tam by\u0142o niezwykle eleganckie. Uczniowie zamiast w \u0142awkach, zasiedli wok\u00f3\u0142 mnie w fotelach. Patrz\u0105c na sal\u0119 pe\u0142n\u0105 m\u0142odych ludzi, nagle u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce oni si\u0119 nakr\u0119caj\u0105 najzupe\u0142niej fa\u0142szyw\u0105 nadziej\u0105, kt\u00f3r\u0105 nauczyciele jeszcze j\u0105 w nich podsycaj\u0105. Powtarzaj\u0105 sobie nie\u015bmiertelne zakl\u0119cie cywilizacji liberalnej, kt\u00f3re odmawia jak mantr\u0119 ca\u0142a Unia Europejska: “Nauka to pot\u0119gi klucz. Jak si\u0119 b\u0119dziesz dobrze uczy\u0142, to osi\u0105gniesz sukces”. Pi\u0119knie, tylko co to ma wsp\u00f3lnego z rzeczywisto\u015bci\u0105? Bo przecie\u017c w ka\u017cdej klasie tylko paru uczni\u00f3w jest skazanych na sukces. Reszta mo\u017ce si\u0119 tylko obliza\u0107 nadziej\u0105 na wygran\u0105.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Rozumiecie? Je\u015bli nie to pozwol\u0119 przet\u0142umaczy\u0107: zobaczy\u0142 sal\u0119 pe\u0142n\u0105 uczni\u00f3w i stwierdzi\u0142, \u017ce nauczyciele podsycaj\u0105 w nich fa\u0142szywe nadzieje, r\u00f3wnie\u017c patrz\u0105c na nich stwierdzi\u0142 i\u017c powtarzaj\u0105 sobie fa\u0142szyw\u0105 mantr\u0119 “nauka to pot\u0119gi klucz”. Teraz rozumiecie jakie wnioski mo\u017cna wysnu\u0107 z patrzenia na ludzi? <\/p>\n

\n“Wi\u0119kszo\u015b\u0107 na sto procent p\u00f3jdzie na zasi\u0142ek albo przez ca\u0142e \u017cycie b\u0119dzie mia\u0142o fatalnie nieciekaw\u0105 prac\u0119. M\u00f3wi o tym po prostu statystyka.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Pan Chwin twierdzi, \u017ce to jest normalne “bo statystyka”, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z tych os\u00f3b p\u00f3jdzie na zasi\u0142ek. Rozumiecie? W spo\u0142ecze\u0144stwie statystyka m\u00f3wi, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b idzie na zasi\u0142ek. To doskonale pokazuje oderwanie od rzeczywisto\u015bci, brak logiki i naturalny objaw tych dw\u00f3ch wy\u017cej wymienionych rzeczy czyli wycieranie si\u0119 statystyk\u0105.<\/p>\n

Bezrobotnych w Polsce jest oko\u0142o 13% (i jest to uwa\u017cane za warto\u015b\u0107 tragiczn\u0105), prosta matematyka pozwala wysnu\u0107 wniosek i\u017c 87% os\u00f3b, kt\u00f3re powinny pracowa\u0107 pracuje. Wed\u0142ug p. Chwina to 13% to ta “wi\u0119kszo\u015b\u0107” co p\u00f3jdzie na zasi\u0142ek. Za\u015b z tych pozosta\u0142ych 87% co najmniej 43,6% b\u0119dzie mia\u0142o fatalnie nieciekaw\u0105 prac\u0119. I to wszystko jest na 100% pewne.
\nProblem polega na tym, \u017ce nie ma \u017cadnych bada\u0144, kt\u00f3re by to potwierdza\u0142y, bo “fatalnie nieciekawa praca” to rzecz subiektywna. Prawd\u0105 jest, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b wykonuj\u0119 prac\u0119, kt\u00f3ra ich nie interesuje. <\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b to po prostu \u015bmierdz\u0105ce, roszczeniowe lenie, kt\u00f3rym si\u0119 nic nie chce robi\u0107 i najch\u0119tniej by le\u017celi i pachnieli i to w\u0142a\u015bnie te osoby s\u0105 z g\u00f3ry skazane na pora\u017ck\u0119, wszyscy inni maj\u0105 szan\u0119. <\/p>\n

\n“Oczywi\u015bcie, to nie jest \u017cadna tragedia, je\u015bli pracuje si\u0119 przy rozk\u0142adaniu puszek [na p\u00f3\u0142kach w supermarkecie]. W ko\u0144cu kto\u015b musi przecie\u017c to robi\u0107.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Z tego co mo\u017cna wyczyta\u0107 wy\u017cej to Ci co rozk\u0142adaj\u0105 puszki to nieudacznicy (fatalnie nieciekawa praca i to podane jako przyk\u0142ad) a jednocze\u015bnie rozk\u0142adanie puszek to nie \u017cadna tragedia.<\/p>\n

\n“Chodzi jednak o filozofi\u0119, kt\u00f3r\u0105 si\u0119 pcha do g\u0142owy m\u0142odym ludziom. Ta filozofia brzmi: Musisz mie\u0107 sukces. Bez sukcesu b\u0119dziesz niczym. Ucz si\u0119, to sukces odniesiesz.”\n<\/p><\/blockquote>\n

Rozumiem, \u017ce jest to wynik bada\u0144, chocia\u017cby ankietowych, w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w supermarket\u00f3w? Ju\u017c to widz\u0119 “czy uwa\u017casz, \u017ce jeste\u015b niczym?”, “czy szko\u0142a wpaja\u0142a Ci, \u017ce praca w supermarkecie to brak sukcesu?”.<\/p>\n

Nasuwa si\u0119 niebezpieczny wniosek i\u017c szko\u0142a uczy, \u017ce pracownicy supermarketu (przedstawiani tu jako przyk\u0142ad na brak sukcesu) s\u0105 niczym…<\/p>\n

Nie wiem do jakiej szko\u0142y chodzi\u0142 p. Chwin, moja szko\u0142a uczy\u0142a mnie, \u017ce jest wiele zawod\u00f3w, ka\u017cdy z nich jest wa\u017cny i ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry robi co\u015b u\u017cytecznego dla spo\u0142ecze\u0144stwa odni\u00f3s\u0142 sukces. Nikt mnie nigdy nie uczy\u0142, \u017ce pracownicy supermarketu i inne zawody fizyczne chocia\u017cby sprz\u0105taczki itd. s\u0105 niczym! <\/p>\n

Jedynym problemem w polskiej propagandzie sukcesu (co odr\u00f3\u017cnia j\u0105 chocia\u017cby od Ameryka\u0144skiej czy Japo\u0144skiej) jest to co i p. Chwin zdaje si\u0119 my\u015ble\u0107 – \u017ce sukces to znaczy by\u0107 dyrektorem albo pracowa\u0107 w biurze – najlepiej od razu po studiach. Podczas gdy w Ameryce czy Japonii mo\u017cliwa jest droga od sprz\u0105tacza do prezesa – trzeba tylko, m\u00f3wi\u0105c kolokwialnie, mie\u0107 troch\u0119 oleju w g\u0142owie i pracowa\u0107. <\/p>\n

\n“Patrz\u0105c na sal\u0119 pe\u0142n\u0105 m\u0142odych ludzi, nagle u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce oni si\u0119 nakr\u0119caj\u0105 najzupe\u0142niej fa\u0142szyw\u0105 nadziej\u0105, kt\u00f3r\u0105 nauczyciele jeszcze j\u0105 w nich podsycaj\u0105. Powtarzaj\u0105 sobie nie\u015bmiertelne zakl\u0119cie cywilizacji liberalnej, kt\u00f3re odmawia jak mantr\u0119 ca\u0142a Unia Europejska: >>Nauka to pot\u0119gi klucz. Jak si\u0119 b\u0119dziesz dobrze uczy\u0142, to osi\u0105gniesz sukces<<\".\n<\/p><\/blockquote>\n

Nie wiem co ma do tego Unia Europejska, kiedy Polska wst\u0119powa\u0142a do UE (2004) ja ju\u017c dawno mia\u0142am poko\u0144czone szko\u0142y, w kt\u00f3rych uczono mnie, \u017ce nauka to pot\u0119gi klucz. Ca\u0142e \u017cycie powtarza\u0142am to sobie jak mantr\u0119 i robi\u0142am wszystko aby si\u0119 nauczy\u0107 jak najwi\u0119cej. Trzeba wszak\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 nauk\u0119 od bezmy\u015blnego zakuwania i poddania si\u0119 pr\u0105dowi schemat\u00f3w generowanemu przez tzw. system pod naciskiem tzw. ekspert\u00f3w. <\/p>\n

Zgadzam si\u0119 z p. Chwinem, \u017ce obecna szko\u0142a oszukuje m\u0142odych ludzi. Z tym, \u017ce nie oszukuje ich i\u017c “nauka to pot\u0119gi klucz” tylko oszukuje ich \u017ce “papier, nawet zdobyty drog\u0105 >>p\u0142ywania<<, skrajnego minimalizmu umys\u0142owego czy te\u017c oszustwa (\u015bci\u0105ganie, plagiat) to pot\u0119gi klucz\". \n\nNauka to pot\u0119gi klucz - nie m\u00f3wi\u0119 tu tylko o nauce chemii, biologii, fizyki ale r\u00f3wnie\u017c elektryki, stolarstwa, tokarstwa lub czegokolwiek spo\u0142ecznie u\u017cytecznego - bo to wszystko sk\u0142ada si\u0119 na nauk\u0119. \n\nCo\u015b si\u0119 Panu Chwinowi bardzo pomyli\u0142o. System warto\u015bci wielkich naukowc\u00f3w, in\u017cynier\u00f3w, przedsi\u0119biorc\u00f3w, ten pozytywistyczny czy ameryka\u0144ski sen, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 wiele os\u00f3b nawet je\u015bli nie na sam szczyt to na drog\u0119 spe\u0142nionego, szcz\u0119\u015bliwego \u017cycia, chce zast\u0105pi\u0107 polskim defetyzmem i umartwianiem si\u0119 wr\u0119cz apoteoz\u0105 pora\u017cki.\n\nPanie Chwin, to jest biologia - sukces - jakkolwiek pojmowany = endorfiny = przyjemno\u015b\u0107, pora\u017cka = adrenalina, kortyzol, przy d\u0142u\u017cszej negatywnej stymulacji obni\u017cenie si\u0119 poziomu dopaminy = z\u0142y humor, smutek.\n\nNikt nie chce s\u0142ucha\u0107 \u0142zawych gorzkich \u017cali jak to si\u0119 komu nie uda\u0142o. Powoli z tego wyrastamy, hura!\n\nCz\u0142owiek, kt\u00f3ry my\u015bli \"e na pewno mi si\u0119 nie uda\" robi sobie niesamowit\u0105 krzywd\u0119. \nCz\u0142owiek, kt\u00f3ry si\u0119 nie uczy nowych rzeczy i nie doskonali robi sobie niesamowit\u0105 krzywd\u0119.\nCz\u0142owiek, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce nie musi nic w \u017cyciu osi\u0105gn\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c robi sobie niesamowit\u0105 krzywd\u0119.\n\nGdyby wszyscy my\u015bleli tak jak Pan Chwin to mieliby\u015bmy nar\u00f3d Marvin\u00f3w z Autostopem przez galaktyk\u0119. Taki nar\u00f3d nie przetrwa\u0142by. \n\nTeraz kiedy w ko\u0144cu wyzwalamy si\u0119 z polskiego defetyzmu i kultu pora\u017cki Pan Chwin wyje\u017cd\u017ca z tym, \u017ce nadzieje s\u0105 z\u0142udne, \u017ce \u015bwiat jest be, \u017ce powinno si\u0119 dzieci uczy\u0107 o tym jak sobie radzi\u0107 w rozbitym ma\u0142\u017ce\u0144stwie (sic!).\n\nP. Chwin wykazuje si\u0119 niesamowitym brakiem wiedzy o \u017cyciu, perspektyw\u0105 ma\u0142ego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry p\u0142yn\u0105\u0142 z pr\u0105dem ca\u0142e swoje \u017cycie, kt\u00f3re nie by\u0142o zby\u0107 ciekawe (tak wynika z dost\u0119pnych biografii). \n\nRozwi\u0144my temat rozbitych ma\u0142\u017ce\u0144stw:\nPan Chwin ma od kilkudziesi\u0119ciu lat \u017con\u0119, z tego co mo\u017cna przeczyta\u0107 jest to jego pierwsza i jedyna \u017cona, jego rodzice stanowili udane ma\u0142\u017ce\u0144stwo - co on do cholery mo\u017ce wiedzie\u0107 o rozbitych ma\u0142\u017ce\u0144stwach?\nPoza tym gdyby Pan Chwin nieco si\u0119 ogarn\u0105\u0142, zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 twarz\u0105 a nie d... do prawdziwego \u017cycia i zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 statystyki, do czego\u015b innego ni\u017c powo\u0142ywanie si\u0119 na ni\u0105 ad absurdum, to wiedzia\u0142by, \u017ce zgodnie z t\u0105 statystyk\u0105, du\u017ca os\u00f3b, w tym ja, ma lub mia\u0142a \u0107wiczenia praktyczne z tego jak sobie radzi\u0107 w rozbitym ma\u0142\u017ce\u0144stwie. \n\n\n\n

\nNie wiem, ale uwa\u017cam, \u017ce trzeba m\u0142odych ludzi przygotowywa\u0107 na przyk\u0142ad do takiej alternatywy, \u017ce b\u0119d\u0105 mieli nieudane ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Bo statystyka m\u00f3wi, \u017ce znaczny procent ma\u0142\u017ce\u0144stw to s\u0105 ma\u0142\u017ce\u0144stwa nieudane. Problem polega na tym, \u017ce m\u0142odzi ludzie zawieraj\u0105 zwi\u0105zki z poczuciem obowi\u0105zku odniesienia sukcesu, a potem nast\u0119puje zderzenie czo\u0142owe z \u017cyciem. Podsyca to telewizja.\n<\/p><\/blockquote>\n

\nJak szko\u0142a mo\u017ce uczy\u0107 \u017cycia w kl\u0119sce?
\n– Nie wiem\n<\/p><\/blockquote>\n

I na tym powinna si\u0119 dyskusja zako\u0144czy\u0107, ale oczywi\u015bcie si\u0119 tak nie sta\u0142o. “Nie wiem ale wypowiem si\u0119” – wszyscy ju\u017c do tego przywykli\u015bmy. <\/p>\n

Tak, szko\u0142a ma uczy\u0107 biologii, chemii, fizyki, j\u0119zyk\u00f3w, gotowania, kreatywno\u015bci, przedsi\u0119biorczo\u015bci, \u017cycia w rozbitym ma\u0142\u017ce\u0144stwie, radzenia sobie z pora\u017ckami, rytua\u0142\u00f3w religijnych, lepienia garnk\u00f3w z gliny, przyjmowania porod\u00f3w itd. itd. W domu dziecko powinno jedynie przytula\u0107 si\u0119 do rodzic\u00f3w i spa\u0107. <\/p>\n

Pozwol\u0119 sobie pokaza\u0107 na obrazkach o co mi chodzi:<\/p>\n

To jest szko\u0142a:
\n\"szkola01\"<\/a><\/p>\n

A to jest to co usi\u0142uj\u0105 z niej zrobi\u0107 “eksperci”:
\n\"szkola02\"<\/a><\/p>\n

Reasumuj\u0105c: Panie Chwin, prosz\u0119 nie sia\u0107 polskiego defetyzmu, prosz\u0119 nie sia\u0107 poczucia winy w rodzicach, czy nauczycielach, kt\u00f3rzy chc\u0105 zaszczepi\u0107 w dzieciach ambicj\u0119 i ch\u0119\u0107 osi\u0105gni\u0119cia sukcesu, bo je\u015bli si\u0119 to Panu uda to b\u0119dzie \u015bmier\u0107 naszego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

Prosz\u0119 poczyta\u0107 sobie “Bojowy ryk tygrysicy”, prosz\u0119 porozmawia\u0107 z lud\u017ami, kt\u00f3rzy, mimo i\u017c by\u0142 im ci\u0119\u017cko i mieli kiepski start osi\u0105gn\u0119li w \u017cyciu sukces. Mo\u017ce Panu opowiedz\u0105 jak to jest radzi\u0107 sobie w rozbitym ma\u0142\u017ce\u0144stwie, jak to jest pracowa\u0107 dniami i nocami, jak to jest podejmowa\u0107 wyb\u00f3r “by\u0107 albo nie by\u0107”, jak to jest pracowa\u0107 i studiowa\u0107 itd. itd., mog\u0105c liczy\u0107 w \u017cyciu tylko na siebie – na sw\u00f3j rozum, swoj\u0105 przedsi\u0119biorczo\u015b\u0107, swoj\u0105 prac\u0119, swoj\u0105 siln\u0105 wol\u0119 i sw\u00f3j up\u00f3r. Prosz\u0119 nie zabija\u0107 samodzielno\u015bci i szko\u0142y przez obci\u0105\u017canie jej kuriozalnymi obowi\u0105zkami, do kt\u00f3rych nie zosta\u0142a stworzona. <\/p>\n

Przede wszystkim prosz\u0119 nie wypowiada\u0107 si\u0119 na rzeczy, o kt\u00f3rych, wnioskuj\u0105c z Pa\u0144skiej biografii, nie ma Pan poj\u0119cia. A jak ju\u017c Pan musi, to prosz\u0119 my\u015ble\u0107 zanim Pan co\u015b powie, bo nie wypada aby profesor najpierw m\u00f3wi\u0142, i\u017c “nauka to pot\u0119gi klucz” a p\u00f3\u017aniej, nie widz\u0105c w tym \u017cadnej sprzeczno\u015bci:<\/p>\n

\nAle\u017c ja nie widz\u0119 niczego z\u0142ego w tym, je\u015bli rodzice zach\u0119caj\u0105 dziecko do tego, \u017ceby si\u0119 uczy\u0142o! Przeciwnie, niech zach\u0119caj\u0105! I sam nikogo nie wzywam, \u017ceby nie uczy\u0142 si\u0119, bo i tak nic z tego nie wyniknie.\n<\/p><\/blockquote>\n

\nS\u0142ysza\u0142am o teorii, wed\u0142ug kt\u00f3rej dziecko osi\u0105ga dojrza\u0142o\u015b\u0107 szkoln\u0105, gdy traci mleczne z\u0119by i wyrastaj\u0105 mu sta\u0142e.
\n – Pomys\u0142, \u017ceby bezz\u0119bne dziecko oddawa\u0107 do szko\u0142y, jest szalony. W szkole trzeba mie\u0107 nie z\u0119by, lecz k\u0142y. Szko\u0142a, nawet najbardziej “przyjazna”, to miejsce traumatyczne. Jednostka jest tam zagro\u017cona, bo nast\u0119puje zag\u0119szczenie szczeg\u00f3lnie energetycznych istot, kt\u00f3re si\u0119 ze sob\u0105 zderzaj\u0105. Nie wierz\u0119, \u017ce nauczyciele nad tym panuj\u0105. Wszystkie szkolne przerwy wspominam jako pandemonium i trening wzajemnej brutalno\u015bci.\n<\/p><\/blockquote>\n

Takie w\u0142a\u015bnie jest \u017cycie – mniej lub bardziej brutalne. Panie Chwin, to w ko\u0144cu szko\u0142a uczy \u017cycia czy nie?<\/p>\n

Tak, bywa ci\u0119\u017cko, tak niekt\u00f3rzy maj\u0105 szcz\u0119\u015bcie to jest im \u0142atwiej, jednak ka\u017cdy jest kowalem swojego losu. Audaces fortuna iuvat! <\/p>\n

Prawdziw\u0105 pora\u017ck\u0105 jest si\u0119 podda\u0107 w d\u0105\u017ceniu do szcz\u0119\u015bcia, narzeka\u0107, obwinia\u0107 szko\u0142\u0119, prac\u0119, rodzic\u00f3w, telewizj\u0119, internet itd. To jest, moim zdaniem, \u015bmier\u0107 za \u017cycia. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gazeta Wyborcza jest nieko\u0144cz\u0105cym si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em inspiracji. Wygl\u0105da to mniej wi\u0119cej tak: Podnosi si\u0119 wa\u017cny temat, a p\u00f3\u017aniej zaprasza si\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego traktuje si\u0119 jak eksperta w danej dziedzinie, i kt\u00f3ry m\u00f3wi tak aby by\u0142o kontrowersyjnie mimo i\u017c by\u0107 nie musi. Przeczyta\u0142am ostatnio wywia\u0107 ze Stefanem Chwinem tutaj: http:\/\/trojmiasto.gazeta.pl\/trojmiasto\/1,35636,14143870,Stefan_Chwin__Jak_nie_masz_sukcesu__jestes_nikim_.html Je\u015bli kto\u015b nie wie kto zacz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[153,103,83,323,265,306,154],"class_list":["post-440","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-misc","tag-edukacja","tag-propaganda","tag-spoleczenstwo","tag-stefan-chwin","tag-sukces","tag-szkolnictwo","tag-szkola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/440"}],"collection":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=440"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":451,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/440\/revisions\/451"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}