{"id":330,"date":"2013-05-18T13:48:22","date_gmt":"2013-05-18T12:48:22","guid":{"rendered":"http:\/\/platyna.org\/blog\/?p=330"},"modified":"2013-05-18T14:11:24","modified_gmt":"2013-05-18T13:11:24","slug":"komentarz-do-katastrofy-w-bangladeszu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/platyna.info\/blog\/2013\/05\/18\/komentarz-do-katastrofy-w-bangladeszu\/","title":{"rendered":"Komentarz do katastrofy w Bangladeszu."},"content":{"rendered":"<p>Dzi\u015b, z genialnego programu pt. &#8220;\u015awiat i gospodarka&#8221; dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce to konsumenci s\u0105 odpowiedzialni za przenoszenie produkcji do kraj\u00f3w takich jak Bangladesz, Indie i Chiny oraz za wyzysk pracownik\u00f3w bo, uwaga, chc\u0105 mie\u0107 tani produkt w supermarketach! C\u00f3\u017c, je\u015blibym kiedy\u015b zapomnia\u0142a dlaczego z regu\u0142y nie ogl\u0105dam telewizji, to przypominajka zawsze si\u0119 znajdzie.<\/p>\n<p>Ba, zapytano Amerykan\u00f3w w sondzie, czy kupowali by ubrania produkowane w USA nawet gdyby by\u0142y troch\u0119 dro\u017csze. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiedzia\u0142a, \u017ce tak, co p James Fallon (redaktor pisma o modzie damskiej) skwitowa\u0142, \u017ce w sondzie m\u00f3wi\u0105 tak, ale raczej k\u0142ami\u0105. W takim razie po co by\u0142o robi\u0107 sond\u0119? <\/p>\n<p>Koncerny usi\u0142uj\u0105 nam wm\u00f3wi\u0107, \u017ce to nie ich wy\u015brubowane zyski maj\u0105 najwi\u0119kszy wp\u0142yw na ko\u0144cow\u0105 cen\u0119 a g\u0142\u00f3wnie koszt produkcji wynosz\u0105cy kilka dolar\u00f3w przy cenach ubra\u0144 si\u0119gaj\u0105cych od kilkudziesi\u0119ciu do kilkuset dolar\u00f3w.<\/p>\n<p><object width=\"416\" height=\"234\" classid=\"clsid:D27CDB6E-AE6D-11cf-96B8-444553540000\" id=\"ep\"><param name=\"allowfullscreen\" value=\"true\" \/><param name=\"allowscriptaccess\" value=\"always\" \/><param name=\"wmode\" value=\"transparent\" \/><param name=\"movie\" value=\"http:\/\/i.cdn.turner.com\/cnn\/.element\/apps\/cvp\/3.0\/swf\/cnn_embed_2x_container.swf?site=cnn&#038;profile=desktop&#038;context=embedwww&#038;videoId=business\/2013\/05\/02\/qmb-intv-editor-womens-wear-daily-on-bangladesh.cnn&#038;contentId=business\/2013\/05\/02\/qmb-intv-editor-womens-wear-daily-on-bangladesh.cnn\" \/><param name=\"bgcolor\" value=\"#000000\" \/><embed src=\"http:\/\/i.cdn.turner.com\/cnn\/.element\/apps\/cvp\/3.0\/swf\/cnn_embed_2x_container.swf?site=cnn&#038;profile=desktop&#038;context=embedwww&#038;videoId=business\/2013\/05\/02\/qmb-intv-editor-womens-wear-daily-on-bangladesh.cnn&#038;contentId=business\/2013\/05\/02\/qmb-intv-editor-womens-wear-daily-on-bangladesh.cnn\" type=\"application\/x-shockwave-flash\" bgcolor=\"#000000\" allowfullscreen=\"true\" allowscriptaccess=\"always\" width=\"416\" wmode=\"transparent\" height=\"234\"><\/embed><\/object><\/p>\n<p>Tutaj mamy ca\u0142kiem niez\u0142y przyk\u0142ad (z CNN):<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/tshirt-graphic.jpg\" alt=\"tshirt-graphic\" width=\"97%\" height=\"\" class=\"alignnone size-medium wp-image-332\" srcset=\"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/tshirt-graphic.jpg 980w, https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/tshirt-graphic-300x183.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 980px) 100vw, 980px\" \/><\/p>\n<p>Z tego co uda\u0142o mi si\u0119 sprawdzi\u0107 na stronach ameryka\u0144skich sklep\u00f3w z odzie\u017c\u0105 ko\u0144cowa cena wynosi od oko\u0142o 30 dolar\u00f3w do 300 (znalaz\u0142am nawet kilka za ponad 400). <\/p>\n<p>Tak, firmy maksymalizuj\u0105 zyski i powinny to robi\u0107, jednak\u017ce wida\u0107 po przyk\u0142adach wy\u017cej, \u017ce mo\u017cna by by\u0142o robi\u0107 \u015bwietny interes bez u\u017cywania niewolnik\u00f3w z tzw. kraj\u00f3w rozwijaj\u0105cych si\u0119. Mo\u017cna by zap\u0142aci\u0107 pracownikom troch\u0119 wi\u0119cej i zadba\u0107 o ich warunki pracy i nadal mie\u0107 \u015bwietny zysk. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 firm odzie\u017cowych tego nie robi poniewa\u017c ich w\u0142a\u015bciciele s\u0105 po prostu chciwi. <\/p>\n<p>Kto\u015b by m\u00f3g\u0142 powiedzie\u0107 &#8211; no Platyna, taki z Ciebie libera\u0142 a narzekasz na los pracownika? Nie jestem ani libera\u0142em ani konserwatystk\u0105, ani socjalistk\u0105, nie lubi\u0119 \u017cadnych \u0142atek, staram si\u0119 kierowa\u0107 zdrowym rozs\u0105dkiem.<\/p>\n<p>\u00d3w zdrowy rozs\u0105dek podpowiada mi: je\u015bli jeste\u015b prezesem wielkiej firmy odzie\u017cowej, b\u0119d\u0105cym chciwym draniem, to nie zwalaj winy na konsument\u00f3w i nie pr\u00f3buj si\u0119 wybiela\u0107 ich kosztem (lub czyimkolwiek innym). Istnieje prawo moralne, prawo karne i prawo handlowe itd. &#8211; s\u0105 to r\u00f3\u017cne rodzaje prawa, kt\u00f3re reguluj\u0105 r\u00f3\u017cne aspekty \u017cycia. Prawo karne czy handlowe nie zabrania bycia chciwym draniem ale zabrania tego prawo moralne, przynajmniej w cywilizowanych krajach. Tak wi\u0119c nie lubimy chciwych drani i nie chcemy mie\u0107 z nimi nic wsp\u00f3lnego dop\u00f3ki nie musimy. <\/p>\n<p>Cz\u0119sto w dyskusjach o pracy w krajach trzeciego \u015bwiata podnosi si\u0119 argument \u017ce je\u015bli by nie by\u0142o tych fabryk to ci ludzie mieliby jeszcze gorsz\u0105 sytuacj\u0119. Pytanie: co rozumie\u0107 przez &#8220;jeszcze gorsz\u0105 sytuacj\u0119&#8221;? Czy praca po kilkana\u015bcie godzin dziennie za g\u0142odow\u0105 pensj\u0119 (z kt\u00f3rej wyp\u0142at\u0105 cz\u0119sto s\u0105 problemy) to jaka\u015b poprawa sytuacji? Faktem jest i\u017c tysi\u0105ce os\u00f3b zgin\u0119\u0142o lub zosta\u0142o rannych bo jaki\u015b chciwy dra\u0144 chcia\u0142 mie\u0107 jeszcze wi\u0119cej.<\/p>\n<p>Tu rodzi si\u0119 pytanie: po co jest rz\u0105d? Ano rz\u0105d jest po to aby pilnowa\u0142 przestrzegania podstawowych praw obywateli tak uk\u0142adaj\u0105c prawo aby nie w\u0142azi\u0107 z buciorami w prywatne \u017cycie obywateli a jednocze\u015bnie dbaj\u0105c o tzw. \u0142ad spo\u0142eczny. Je\u015bli kto\u015b si\u0119 zgadza pracowa\u0107 za 2 dolary za 16 godzinny dzie\u0144 to jego sprawa i rz\u0105d nie powinien w to ingerowa\u0107. Lecz kiedy obywatel jest zmuszany do pracy po 16 godzin dziennie za 2 dolary, albo po wykonanej pracy nie mo\u017ce si\u0119 tych dw\u00f3ch dolar\u00f3w doprosi\u0107, czy te\u017c jego podstawowe bezpiecze\u0144stwo jest ignorowane to w\u0142a\u015bnie jest czas kiedy rz\u0105d, za pomoc\u0105 policji i s\u0105d\u00f3w powinno si\u0119 wtr\u0105ci\u0107.  <\/p>\n<p>Za zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 nie mo\u017cna obwinia\u0107 tylko korporacji. Korporacja to si\u0142a natury &#8211; tak jak ka\u017cde zwierz\u0119 czy ro\u015blina &#8211; je\u015bli b\u0119dzie mog\u0142a si\u0119 w spos\u00f3b niczym nie ograniczony rozwija\u0107 to b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0107 i b\u0119dzie po\u017cera\u0107 wszelkie mo\u017cliwe zasoby. Podobnie jak ro\u015bliny czy zwierz\u0119ta korporacje mog\u0105 by\u0107 po\u017cyteczne a nawet potrzebne. Tak wi\u0119c, podczas gdy mo\u017cna rozstrzyga\u0107 w kategoriach dobra i z\u0142a post\u0119powanie poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b np. pana prezesa jednego z drugim to ju\u017c rozstrzyganie, w tych kryteriach, korporacji jako ca\u0142o\u015bci jest trudne. <\/p>\n<p>W naturze zwierz\u0119ta i ro\u015bliny z regu\u0142y nie rozmna\u017caj\u0105 si\u0119 i nie dokonuj\u0105 ekspansji w nieograniczony spos\u00f3b &#8211; ogranicza je konkurencja o zasoby. W przypadku korporacji sprawa wygl\u0105da inaczej bo tutaj zasobem jest cz\u0142owiek &#8211; zar\u00f3wno pracownik jak i konsument jest cz\u0142owiekiem. Cz\u0142owiek ma prawa &#8211; nie mo\u017cna (a raczej nie powinno by\u0107 mo\u017cna bo w krajach trzeciego \u015bwiata tak to w\u0142a\u015bnie wygl\u0105da) go zu\u017cy\u0107, zniszczy\u0107 czy sprzeda\u0107, jak maszyn\u0119 czy materia\u0142. <\/p>\n<p>To w\u0142a\u015bnie podstawowe prawa cz\u0142owieka i podstawowe zasady wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego a nie p\u0142ace minimalne, ZUS-y, sk\u0142adki (kt\u00f3re s\u0105 daninami na rzecz pa\u0144stwa a nie obywatela) czy wy\u015brubowane do przesady podatki, powinny ogranicza\u0107 korporacje. Je\u015bli rz\u0105d nie spe\u0142nia swojej podstawowej funkcji, jak\u0105 jest ochrona praw cz\u0142owieka i \u0142adu spo\u0142ecznego to taki rz\u0105d powinien zosta\u0107 zlikwidowany poniewa\u017c jest bezu\u017cyteczny. A je\u015bli rz\u0105d nie do\u015b\u0107 \u017ce nie chroni wspomnianych wy\u017cej praw, zajmuje si\u0119 czym\u015b innym, np. regulacj\u0105 tego gdzie obywatel mo\u017ce pi\u0107 piwo i z kim mo\u017ce sypia\u0107 to to taki rz\u0105d powinien by\u0107 zlikwidowany w trybie pilnym &#8211; bo nie do\u015b\u0107, \u017ce jest bezu\u017cyteczny to jeszcze szkodliwy. <\/p>\n<p>Podsumowuj\u0105c:<br \/>\nDo poprawienia sytuacji pracownik\u00f3w w krajach trzeciego \u015bwiata wystarczy\u0142oby gdyby rz\u0105dy pilnowa\u0142y przestrzegania tak podstawowych rzeczy jak BHP czy um\u00f3w z pracownikami &#8211; proste, prawda? S\u0142abo mi si\u0119 robi jak czytam czy s\u0142ucham wylaszczonych w najdro\u017csze ciuchy i kosmetyki (produkowane rzecz jasna, w krajach trzeciego \u015bwiata jak wszystko), bab kt\u00f3re zawodz\u0105 na temat plac minimalnych dla pracownik\u00f3w albo zakaz\u00f3w produkcji w krajach trzeciego \u015bwiata lub te\u017c marudz\u0105, \u017ce Polak (przyt\u0142oczony faktem, ze ponad 50% jego dochod\u00f3w idzie na daniny pa\u0144stwowe) kupuje chi\u0144skie badziewie w supermarketach albo, co gorsza, chi\u0144skie badziewie na raty. Podczas gdy prawdziwy problem polega na tym, \u017ce w Bangladeszu, wg CNN, jest 18 kontroler\u00f3w na sto tysi\u0119cy fabryk a wyzyskiwacze tak kombinuj\u0105 aby nie zawiera\u0107 i\/lub nie przestrzega\u0107 um\u00f3w z pracownikami a korupcja a\u017c kwitnie:<\/p>\n<p><object width=\"416\" height=\"234\" classid=\"clsid:D27CDB6E-AE6D-11cf-96B8-444553540000\" id=\"ep\"><param name=\"allowfullscreen\" value=\"true\" \/><param name=\"allowscriptaccess\" value=\"always\" \/><param name=\"wmode\" value=\"transparent\" \/><param name=\"movie\" value=\"http:\/\/i.cdn.turner.com\/cnn\/.element\/apps\/cvp\/3.0\/swf\/cnn_embed_2x_container.swf?site=cnn&#038;profile=desktop&#038;context=embedwww&#038;videoId=bestoftv\/2013\/05\/03\/ac-deadly-bangladesh-factory-collapse.cnn&#038;contentId=bestoftv\/2013\/05\/03\/ac-deadly-bangladesh-factory-collapse.cnn\" \/><param name=\"bgcolor\" value=\"#000000\" \/><embed src=\"http:\/\/i.cdn.turner.com\/cnn\/.element\/apps\/cvp\/3.0\/swf\/cnn_embed_2x_container.swf?site=cnn&#038;profile=desktop&#038;context=embedwww&#038;videoId=bestoftv\/2013\/05\/03\/ac-deadly-bangladesh-factory-collapse.cnn&#038;contentId=bestoftv\/2013\/05\/03\/ac-deadly-bangladesh-factory-collapse.cnn\" type=\"application\/x-shockwave-flash\" bgcolor=\"#000000\" allowfullscreen=\"true\" allowscriptaccess=\"always\" width=\"416\" wmode=\"transparent\" height=\"234\"><\/embed><\/object><\/p>\n<p>Warto o tym pisa\u0107, poniewa\u017c politykom, dziennikarzom czy samozwa\u0144czym dzia\u0142aczom spo\u0142ecznym, na ca\u0142ym \u015bwiecie, w tym w Polsce, \u0142atwo jest rzuca\u0107 oskar\u017cenia czy idiotyczne pomys\u0142y typu p\u0142aca minimalna, a trudno jest pomy\u015ble\u0107 gdzie tak naprawd\u0119 jest problem i jako go rozwi\u0105za\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b, z genialnego programu pt. &#8220;\u015awiat i gospodarka&#8221; dowiedzia\u0142am si\u0119, \u017ce to konsumenci s\u0105 odpowiedzialni za przenoszenie produkcji do kraj\u00f3w takich jak Bangladesz, Indie i Chiny oraz za wyzysk pracownik\u00f3w bo, uwaga, chc\u0105 mie\u0107 tani produkt w supermarketach! C\u00f3\u017c, je\u015blibym kiedy\u015b zapomnia\u0142a dlaczego z regu\u0142y nie ogl\u0105dam telewizji, to przypominajka zawsze si\u0119 znajdzie. Ba, zapytano [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[291,295,293,101,292,298,294,296,110,83,297],"class_list":["post-330","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-misc","tag-bangladesz","tag-cnn","tag-fabryki","tag-gospodarka","tag-katastrofa-w-bangladeszu","tag-kraje-trzeciego-swiata","tag-odziez","tag-praca-niewolnicza","tag-przemysl","tag-spoleczenstwo","tag-wyzysk"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330"}],"collection":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=330"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":351,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/330\/revisions\/351"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/platyna.info\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}